Moet uw tekst of chatbot een AI-label krijgen?

Beoordeel telkens een publicatie of een systeem afzonderlijk. Twijfelt u? Doe de beoordeling dan twee keer.

Mogelijke antwoorden

• Een chatbot, AI-assistent of AI-agent die met mensen communiceert
• Tekst die wij publiceren en die geheel of gedeeltelijk met AI is gemaakt
• Een afbeelding, audiofragment of video gemaakt of aangepast met AI
• Iets anders (bv. emotieherkenning, gezichtsanalyse, biometrie)

Puur persoonlijk, niet-beroepsmatig gebruik valt buiten het begrip 'gebruiksverantwoordelijke' (art. 3(4)).

Mogelijke antwoorden

• Ja, binnen onze organisatie of voor onze klanten
• Nee, puur privégebruik

Dit bepaalt of uw organisatie aanbieder (provider) dan wel gebruiksverantwoordelijke (deployer) is. Artikel 50(1) rust op de aanbieder, niet op de gebruiksverantwoordelijke. Wie een systeem onder eigen naam of merk op de markt brengt, kan zelf aanbieder worden.

Mogelijke antwoorden

• Kant-en-klaar product van een leverancier, ongewijzigd, herkenbaar onder diens naam
• Van een leverancier, maar aangeboden onder onze eigen naam of merk (white label)
• Zelf gebouwd, of substantieel aangepast of doorontwikkeld door ons

De uitzondering wordt restrictief geïnterpreteerd en de bewijslast ligt bij de aanbieder. De toets vertrekt van het beoogde publiek en van hoe goed geïnformeerd een lid van dat publiek is (GL §44-45). Een naam als 'Assistent' of een robotavatar volstaat niet zonder meer.

Mogelijke antwoorden

• Ja, er staat nu al expliciet dat het om een AI-assistent gaat
• Het is impliciet duidelijk, maar staat er niet met zoveel woorden
• Nee, of ik twijfel

Denk aan: afspraken boeken, bestellingen plaatsen, mails versturen, formulieren invullen of onderhandelen namens iemand. AI-agenten moeten hun kunstmatige aard en de identiteit van de opdrachtgever bekendmaken bij sleutelmomenten zoals autorisatie, rapportering en validatie, en bij elke nieuwe interactie (GL §31).

Mogelijke antwoorden

• Ja
• Nee, het beantwoordt enkel vragen

Standaardbewerking valt buiten de verplichting: het voorbereiden van bestaande inhoud voor publicatie zonder nieuwe inhoud te genereren en zonder betekenis, stijl of intentie te wijzigen (GL §90).

Let op: samenvatten en herschrijven dat stijl, structuur of betekenis wijzigt vallen niet onder standaardbewerking. Een AI-vertaling van publiek relevante tekst doorloopt deze toets ook; een nagekeken vertaling kan later onder de redactionele uitzondering vallen (GL §90-92 en §133-138).

Mogelijke antwoorden

• Geen. De tekst is volledig door een mens geschreven
• Alleen spellingcontrole, grammatica, opmaak of formaatconversie
• AI heeft de tekst geschreven, herschreven, samengevat of vertaald

Gepubliceerd betekent: toegankelijk voor een onbepaald en vrij groot aantal onderling niet-verbonden lezers, gelijktijdig of achtereenvolgens, betalend of gratis (GL §131).

Mogelijke antwoorden

• Ja, op een website, blog, sociale media, nieuwsbrief of in een publiek rapport
• Nee, het is interne communicatie, een intern document of privécorrespondentie
• Nee, het gaat naar een kleine besloten groep of een individuele klant

De tekst moet kennis, meningen of feiten willen overbrengen. Tekst met een geheel ander doel, zoals louter entertainment, valt buiten scope (GL §131).

Mogelijke antwoorden

• Het publiek informeren of overtuigen
• Louter entertainment, fictie of creatieve expressie

Aangelegenheden van algemeen belang zijn zaken die relevant zijn voor de samenleving als geheel en publiek debat of toetsing verdienen (GL §131).

Mogelijke antwoorden

• Overheid of openbaar bestuur
• Grondrechten
• Volksgezondheid, gezondheid of medische claims
• Milieu, klimaat of duurzaamheid
• Consumentenveiligheid of productveiligheid
• Democratische processen of verkiezingen
• Openbare veiligheid
• Financiële of economische ontwikkelingen
• Wetenschappelijke, politieke of culturele ontwikkelingen met belangrijke publieke implicaties
• Geen van deze

AI-reclametekst valt in principe buiten scope, tenzij de advertentie het publiek informeert over aangelegenheden van algemeen belang, bijvoorbeeld via claims over gezondheid, consumentenveiligheid of duurzaamheid (GL §131). Dit is de meest voorkomende valkuil bij kmo's.

Mogelijke antwoorden

• Ja, er staan zulke claims in
• Nee, het is zuivere product- of dienstpromotie
• Ik twijfel

Deze uitzondering is beperkt tot gebruik dat werkelijk door een wettelijke grondslag is toegestaan. Een commerciële opdracht, een contract met een klant of het enkele feit dat uw organisatie onderzoeksdiensten levert, volstaat niet (art. 50(4)).

Mogelijke antwoorden

• Ja, wij kunnen de concrete wettelijke grondslag documenteren
• Nee
• Ik twijfel of beschik alleen over een contractuele opdracht

Vereist is een doelbewust inhoudelijk onderzoek door een bekwame natuurlijke persoon, of controle door een redactionele entiteit met de bevoegdheid om op inhoudelijke gronden goed te keuren, te wijzigen of te weigeren. Feitencontrole is een minimumvereiste. Oppervlakkige, louter formele of procedurele controle volstaat niet (GL §134-136).

Mogelijke antwoorden

• Ja, iemand heeft de inhoud beoordeeld en gecontroleerd op feiten, met de bevoegdheid om te wijzigen of te weigeren
• Er is enkel gekeken naar spelling, taal of opmaak
• De controle verliep geautomatiseerd
• Nee, de tekst ging rechtstreeks online

Een natuurlijke of rechtspersoon moet de uiteindelijke juridische verantwoordelijkheid over de publicatie dragen. De identiteit van de natuurlijke persoon en de contactgegevens moeten publiek beschikbaar zijn (GL §138).

Mogelijke antwoorden

• Ja, naam en contactgegevens staan publiek vermeld
• Er is wel een verantwoordelijke, maar die staat nergens publiek vermeld
• Nee, niemand draagt formeel eindverantwoordelijkheid

Denk aan automatische herschrijving bij publicatie, AI-vertaling naar andere taalversies, of een automatisch gegenereerde samenvatting of intro. Substantiele AI-tussenkomst na het menselijke nazicht maakt de uitzondering ongeldig (GL §136).

Mogelijke antwoorden

• Nee, de gepubliceerde tekst is exact de nagekeken tekst
• Ja, er is nadien nog automatisch iets aan gewijzigd
• Ik weet het niet zeker

Dit bepaalt welk EU-icoon van toepassing is.

Mogelijke antwoorden

• De volledige tekst is door AI gegenereerd, zonder menselijke inhoud behalve de prompt
• Bestaande, door mensen geschreven tekst is deels met AI aangepast
• Gemengd of onduidelijk

Dit bepaalt de plaatsing van het label. De bekendmaking moet duidelijk en onderscheidbaar zijn, uiterlijk bij de eerste blootstelling (art. 50(5)).

Mogelijke antwoorden

• Artikel, blogpost of nieuwsbericht op een website
• Pagina op onze website (dienst, over ons, productpagina)
• Socialemediapost
• Nieuwsbrief of e-mailing aan een grote lijst
• PDF, rapport of downloadbaar document
• Zeer korte tekst: enkele woorden of een korte zin