AI Act sinds 2 augustus 2026: welke regels gelden nu?

Welke AI Act-regels gelden sinds 2 augustus 2026?

Sinds 2 augustus 2026 gelden bijkomende transparantie-, governance- en handhavingsbepalingen. Voor veel KMO zijn vooral herkenbare AI-interactie, controle van klantgerichte AI-content en een juiste rolbepaling relevant.

Wat is de actuele tijdlijn van de AI Act?

De wet treedt in fases in werking om bedrijven tijd te geven zich aan te passen. De officiele tijdlijn ziet eruit als volgt:

• 1 augustus 2024: de verordening treedt in werking op Europees niveau
• 2 februari 2025: de bepalingen rond verboden praktijken uit Artikel 5 worden van toepassing
• 2 augustus 2025: de regels voor algemene AI-modellen (zoals taalmodellen achter ChatGPT) treden in werking
• 27 juli 2026: de AI Omnibus treedt in werking en wijzigt onder meer de termijnen en de status van AI-geletterdheid
• 2 augustus 2026: bijkomende bepalingen worden toepasselijk, waaronder de transparantieverplichtingen van Artikel 50 en verdere handhavingsbevoegdheden
• 2 december 2027: volgens de actuele Europese implementatietijdlijn starten de regels voor bepaalde hoogrisicosystemen
• 2 augustus 2028: volgens diezelfde tijdlijn volgen hoogrisicosystemen die in gereguleerde producten zijn ingebouwd

Welke AI Act-verplichtingen zijn al van toepassing?

De verboden praktijken gelden al sinds 2 februari 2025. Het gaat onder meer om social scoring door overheden, manipulatieve subliminale technieken, ongerichte scraping voor gezichtsherkenningsdatabanken, emotieherkenning op de werkplek of in onderwijs en enkele andere praktijken die ronduit verboden zijn. Voor de meeste KMO is dit weinig relevant omdat zij deze praktijken toch al niet inzetten.

De AI Omnibus wijzigde op 27 juli 2026 de eerdere regel rond AI-geletterdheid. Artikel 4 vraagt nu dat providers en deployers maatregelen nemen om de ontwikkeling van AI-geletterdheid te ondersteunen, zonder dat zij een specifiek individueel kennisniveau moeten garanderen.

Wat geldt er concreet sinds 2 augustus 2026?

Sinds 2 augustus 2026 zijn vooral bijkomende transparantie-, governance- en handhavingsonderdelen relevant. Voor bedrijven zijn onder meer deze punten belangrijk:

• De transparantieverplichtingen uit Artikel 50: onder meer bepaalde chatbots, deepfakes en AI-gegenereerde content moeten volgens de toepasselijke regels herkenbaar worden gemaakt
• Bijkomende handhavingsbevoegdheden en bepalingen van de sanctieregeling worden toepasbaar
• Organisaties moeten nauwkeuriger onderscheiden of zij provider, deployer, importeur of distributeur zijn
• De verboden praktijken die sinds 2025 gelden, blijven van toepassing

Wanneer gelden de regels voor hoogrisico-AI?

De Europese implementatietijdlijn maakt onderscheid tussen hoogrisicosystemen en AI die in gereguleerde producten is ingebouwd. De actuele Europese communicatie noemt 2 december 2027 voor bepaalde hoogrisicosystemen en 2 augustus 2028 voor AI in producten zoals medische hulpmiddelen, machines en speelgoed. Controleer bij concrete toepassingen altijd de recentste officiële tekst en richtsnoeren.

Hoe kan handhaving er praktisch uitzien?

Nationale bevoegde autoriteiten en het Europese AI Office hebben verschillende toezichtstaken. Afhankelijk van de toepassing kunnen documentatie, gebruiksinstructies, logs, risicobeoordelingen, transparantiemaatregelen en bewijs van menselijke controle worden opgevraagd.

Hoe een concrete controle verloopt, hangt af van de bevoegde autoriteit en het soort systeem. Een actueel register en duidelijke bewijsstukken maken het eenvoudiger om uw beoordeling en uitgevoerde maatregelen toe te lichten.

Wat moet uw organisatie na 2 augustus 2026 doen?

Begin niet met één algemene deadline, maar met een inventaris van uw systemen en rollen. Bepaal daarna per toepassing welke verplichtingen al gelden, welke op 2 augustus 2026 starten en welke onder een latere termijn voor hoogrisico-AI vallen.

Voor veel KMO zijn het AI-register, een intern gebruiksbeleid, passende AI-geletterdheid en controle van klantgerichte transparantie de meest concrete eerste stappen. Leg ook vast wie nieuwe tools beoordeelt en wanneer bestaande entries worden herzien.

Een Quickscan is binnen tien werkdagen te plannen en geeft u meteen een helder beeld van waar u staat. Op basis daarvan beslist u in alle rust over de volgende stap.

Welke officiële bronnen houden de tijdlijn actueel?

De officiele tijdlijn staat in Artikel 113 van de verordening. Het overzicht van de Europese Commissie publiceert periodiek updates over hoe de implementatie vordert.