AI Act deadline 2 augustus 2026: wat verandert er die dag?

De volledige tijdlijn van de AI Act

De wet treedt in fases in werking om bedrijven tijd te geven zich aan te passen. De officiele tijdlijn ziet eruit als volgt:

• 1 augustus 2024: de verordening treedt in werking op Europees niveau
• 2 februari 2025: de bepalingen rond verboden praktijken (Art. 5) en AI-geletterdheid (Art. 4) worden van toepassing
• 2 augustus 2025: de regels voor algemene AI-modellen (zoals taalmodellen achter ChatGPT) treden in werking
• 2 augustus 2026: het gros van de verplichtingen voor providers en deployers wordt handhaafbaar, inclusief Annex III-toepassingen
• 2 augustus 2027: high-risk AI-systemen die deel uitmaken van producten onder bestaande EU-productwetgeving (Annex I) volgen

Wat is al van kracht

Twee bepalingen gelden al meer dan een jaar. Eerst de verboden praktijken: social scoring door overheden, manipulatieve subliminale technieken, ongerichte scraping voor gezichtsherkenningsdatabanken, emotieherkenning op de werkplek of in onderwijs en enkele andere praktijken die ronduit verboden zijn. Voor de meeste KMO is dit weinig relevant omdat zij deze praktijken toch al niet inzetten.

Veel concreter is Artikel 4 over AI-geletterdheid. Sinds 2 februari 2025 moet elke organisatie die AI inzet, kunnen aantonen dat haar personeel daarvoor voldoende geletterd is. De praktische handhaving is voorlopig nog beperkt, maar bij audits of klachten zal deze bepaling al meewegen.

Wat verandert op 2 augustus 2026

De grote dag. Vanaf dan gelden onder meer de volgende verplichtingen in volle omvang:

• Alle eisen aan high-risk AI-systemen uit Annex III, inclusief documentatie, menselijk toezicht en logging
• De transparantieverplichtingen uit Artikel 50: chatbots, AI-content en deepfakes moeten correct worden gelabeld
• De volledige sanctieregeling: vanaf dan kunnen boetes effectief worden opgelegd
• De rol van de nationale toezichthouders treedt in werking
• Conformiteitsbeoordeling en CE-markering voor wie zelf hoog-risico AI op de markt brengt

Wat verandert op 2 augustus 2027

Voor AI die deel uitmaakt van producten onder bestaande EU-wetgeving is er een verlenging tot augustus 2027. Het gaat hier om Annex I: medische hulpmiddelen, machines, speelgoed, persoonlijke beschermingsmiddelen en gelijkaardige producten. De extra tijd is bedoeld om de AI-eisen te kunnen integreren in de bestaande certificerings- en conformiteitsprocedures.

Hoe ziet de handhaving er praktisch uit

Elke EU-lidstaat moet een nationale toezichthouder aanduiden. In Belgie is dat naar verwachting de FOD Economie, in samenwerking met de Gegevensbeschermingsautoriteit voor de overlap met GDPR. Op Europees niveau coordineert het AI Office. De toezichthouder kan documentatie opvragen, controles uitvoeren, sancties opleggen en een product van de markt halen.

In de eerste jaren ligt de focus volgens verwachte praktijk eerder op klachten en sector-onderzoeken dan op systematische audits. Maar wie bij een klacht of incident niets kan voorleggen, riskeert meteen een formele procedure. Een goed gedocumenteerd dossier is uw beste verzekering.

Waarom u nu echt moet beslissen

Een volledig compliance-traject duurt typisch zes tot tien weken, afhankelijk van de complexiteit van uw organisatie. Daarna moeten documenten en beleid intern uitgerold worden, training gegeven, en ervaring opgedaan met de nieuwe processen.

Wie vandaag, in juni 2026, nog niet gestart is, kan de kern op tijd rond hebben: het AI-register, het interne gebruiksbeleid en de transparantieteksten zijn in vier tot vijf weken op te leveren. De geletterdheidstraining en finale audit-controle lopen mogelijk enkele weken in augustus door. Dat is verdedigbaar mits er aantoonbare voortgang en een ingepland traject is, want toezichthouders kijken naar inspanningsverplichting en demonstrabele actie, niet enkel naar de exacte einddatum.

Een Quickscan is binnen tien werkdagen te plannen en geeft u meteen een helder beeld van waar u staat. Op basis daarvan beslist u in alle rust over de volgende stap. Verder uitstellen heeft op dit moment geen redelijk argument meer.

Externe bronnen

De officiele tijdlijn staat in Artikel 113 van de verordening. Het Europees AI Office publiceert periodiek updates over hoe de implementatie vordert.